De Mozart(k)ring Gelre-Niederrhein is een grensoverschrijdende vriendenkring van liefhebbers met een speciale voorliefde voor de muziek van Wolfgang Amadeus Mozart. De Kring werd opgericht in 1989, in de aanloopperiode tot het Mozartjaar 1991 dat wereldwijd werd gevierd.
Het eerste concert van de Kring vond plaats in september 1989 op het Kasteel-Raadhuis van Wijchen, met een optreden van het Residentie Strijkkwartet o.l.v. de hoornist en Mozartspecialist Herman Jeurissen.
Het ledental groeide gestaag: in 1996 werd het 400ste lid verwelkomd, het 500e lid
meldde zich in het jaar 2000. Het merendeel van de leden komt uit Nederland; het
Duitse aandeel blijft naar verhouding klein. De laatste jaren heeft het ledental zich
rond de 350 gestabiliseerd.
Een maal per jaar, meestal in maart of april, houdt de Mozart(k)ring haar Algemene Leden Vergadering, omlijst met muziek die door de leden zelf wordt uitgevoerd. Deze jaarvergaderingen vinden beurtelings in Nederland en in Duitsland plaats.
Het Mozartjaar 1991 vormde het eerste hoogtepunt in het bestaan van de vereniging.
Op 6 december van dat jaar herdacht de muzikale wereld de 200e sterfdag van Wolfgang Amadeus Mozart. Hoogtepunt voor de Mozart(k)ring vormde het concert van het Amsterdam Baroque Orchestra o.l.v. Ton Koopman op 11 november van dat jaar in de St. Bartholomaeuskerk te Beek-Ubbergen met werken van Mozart en Haydn.
Vanaf het najaar van 2005, als opmaat tot het Mozartjaar 2006, waarin we zijn 250e geboortedag vierden, ontvangen de leden de Nieuwsbrief van de Mozart(k)ring. Dit ter vervanging van het tijdschrift dat voorheen werd uitgegeven.
Locaties
In de afgelopen 19 jaar heeft de Mozart(k)ring concerten georganiseerd op tal van (historische) locaties. De meeste vonden plaats op Nederlandse bodem, maar ook wordt elk jaar in Duitsland opgetreden. Uitstekende concertlocaties daar zijn Museum Slot Moyland, Museum Kurhaus Kleve, Kastell Goch, het Rathaus van Kalkar en het Bürgerhaus in Kranenburg.
Fraaie concertlocaties in Gelderland zijn o.a. de St. Bartholomaeuskerk in
Beek-Ubbergen, Kasteel De Doornenburg, Slot Doddendael in Ewijk, de Vredebergkerk en de Concertzaal in Oosterbeek, de Lutherse kerk in Arnhem en de voormalige Aula van de Radboud Universiteit, het tegenwoordige Karel de Grote College in Nijmegen.
In een ‘Rondom-programma’ wordt waar mogelijk een kasteelbezoek, een wandeling
of excursie ingelast. Per jaar staat ook een lezing over een interessant muziekonderwerp op het programma. Na afloop van een concert treffen de bezoekers zich regelmatig bij een maaltijd.
De solisten en ensembles
De Mozart(k)ring heeft altijd naar jong talent gezocht: musici die aan het begin staan van hun carrière, maar ook laat zij de kans niet voorbijgaan af en toe een gerenommeerd ensemble in huis te halen.
Als jonge, aankomende topmusici traden op de pianiste Marietta Petkova (1997), de sopraan Francine van der Heijden (2001 en 2004), klarinettist Lars Wouters van den Oudenweijer (2003), verschillende strijkkwartetten die worden gecoacht in de Nederlandse Strijkkwartet Academie (Rubens, Van Dingstee, Romeo, Jenufa, EnAccord) en de Fancy Fiddlers o.l.v. Coosje Wijzenbeek (2007).
Meer gevestigde musici waren o.a. Herman Jeurissen, die in 2004 terugkwam met een aantal leerlingen, het pianoduo Leo van Doeselaar - Wyneke Jordans en de fluitiste Eleonore Pameijer. Ook ensembles van naam als Musica ad Rhenum en Musica Classica concerteerden bij de Mozart(k)ring. Zij stelden de bezoekers in staat repertoire te horen dat anders buiten bereik zou blijven.
Duitse musici waren onder andere de pianistes Gabriele Seidel (1998) en Seung-Yeun Huh (2001), de Bläserakademie uit Chemnitz (1999) en de in Duitsland woonachtige violiste Odette Burger samen met pianist Christian Köhn (1996).
Hoogtepunten uit de afgelopen jaren vormden de uitvoering van Die Zauberflöte door leerlingen van de Conservatoria Arhem en Zwolle (2002), de Gran Partita door blazers van de Messiaen Academie (2000), het optreden van het Belgische Oxalys Ensemble (1997) en van het pianoduo Sebastiaan Oosthout - Kimberley Harrison (2002), het concert door Henschel Quartett uit Duitsland (2004), het recital van fortepianist Kristian Bezuidenhout (2007) en diverse optredens van pianist Sander Sittig en violiste Yvonne Smeulers.
Samenwerking met het Groninger Mozart Ensemble leidde tot twee mooie en goed bezochte concerten: in 1998 voerden zij in Oosterbeek o.a. Mozarts Krönungsmesse uit en in 2000 kwamen zij naar Nijmegen met de Thamos-muziek, waarbij de teksten werden gereciteerd door Henk van Ulsen.
Het eerste lustrum in 1994 werd gevierd met een extra concert door het Brabants Kamerorkest o.l.v. Alexandru Lascae in de St. Bartholomaueskerk te Beek-Ubbergen; Sjef Douwes vertolkte het Klarinetconcert van Mozart.
Het tweede lustrum in 1999 werd gevierd in de Vredebergkerk te Oosterbeek met een uitvoering van Die Schöpfung van Joseph Haydn door het Wageningse koor Musica Vocalis en het Parnassus Ensemble o.l.v. Rob Vermeulen. Als extra lustrum-activiteit in dat jaar werd voor de leden een boottocht over de Rijn georganiseerd met als doel Emmerich. In de St. Martinskirche daar werd een feestrede gehouden door prof. dr. Victor Westhoff; de zanguitvoering was in handen van Quirine Melssen.
In november 2000 werd de bekende musicus en organist/klavecinist Ton Koopman tijdens een druk bezocht concert in de Grote of Eusebiuskerk te Arnhem geïntroduceerd als beschermheer van de Mozart(k)ring. Ton Koopman concerteerde in Arnhem samen met zijn vrouw Tini Mathot.
Het derde lustrum in 2004 kreeg extra luister door de uitvoering van het Requiem van Mozart in Oosterbeek door het Projectkoor Gelderland, een aantal gerenommeerde solisten en het Symfonie Orkest Nijmegen geleid door Arjan Tien. De gevolgde versie van de Engelse componist-musicoloog Duncan Druce betekende een Nederlandse première.
Het bestuur
Vanaf de oprichting beijvert het bestuur van de Mozart(k)ring Gelre-Niederrhein, in wisselende samenstelling, maar onder de steeds bezielende leiding van Ton Gijsbers, zich het muzikale klimaat in de regio te verrijken met het propageren van uitvoeringen van muziek van Mozart en tijdgenoten, door bij voorkeur jonge, aankomende musici en ensembles.
Dat het daarin geslaagd is blijkt uit de meer dan 20.000 bezoekers die sinds de oprichting van de Kring de concerten hebben bezocht.
De Mozart(k)ring Gelre-Niederrhein is aangesloten bij de Internationale Stiftung Mozarteum (ISM) in Salzburg.